Zakrzepica to schorzenie żył polegające na tworzeniu się w nich zatorów i zakrzepów, określane także jako zakrzepowe zapalenie żył głębokich. Statystyki wskazują, że w Polsce rocznie u około 40 000 osób zator tętnicy płucnej ma tragiczne zakończenie, a liczba wszystkich zachorowań sięga 60 tysięcy rocznie.
Choroba najczęściej lokuje się w żyłach podudzia lub miednicy. Kluczowy moment następuje, gdy zakrzep się odrywa i przemieszcza krwiobiegiem do tętnicy płucnej, co może prowadzić do śmierci pacjenta w ciągu sekund. Zakrzepicę określa się „cichym zabójcą”, ponieważ często przebiega bezobjawowo, co prowadzi do dramatycznych następstw.
Dlaczego powstają zakrzepy?
Głównymi przyczynami są zaburzenia przepływu krwi, kontrolowanego przez zastawki naczyń i pracę mięśni nóg.
Zaburzenia krzepliwości krwi:
- ciąża
- odwodnienie
- nowotwory
- niewystarczający poziom białka C i S
- palenie papierosów
- stosowanie antykoncepcji hormonalnej i sterydów
Uszkodzenia żył:
- urazy mechaniczne (zastrzyki, kroplówki)
- zapalenie żyły
- cewnikowanie naczyń
Zastój krwi:
- brak ruchu u pacjentów leżących
- długie przebywanie w pozycji siedzącej
- otyłość
Objawy zakrzepicy
Pierwsze oznaki obejmują ból w łydce, podudziu i zgięciu stopy, często mylony ze skurczem mięśni. Objawy zakrzepicy nie ustępują po chwili – nasilają się przy wykonywanych ruchach.
Dodatkowe objawy:
- obrzęki poniżej skrzepliny
- napuchnięte żyły
- podwyższona temperatura ciała lub gorączka
- zaczerwienienie skóry
- uczucie pieczenia i gorąca
Choroba czasami przebiega całkowicie bezobjawowo.
Diagnoza
Wymagana jest konsultacja u chirurga naczyniowego. Diagnoza opiera się na ocenie objawów oraz badaniach: teście Wellsa, badaniach laboratoryjnych (D-dimery, koagulogram), USG i RTG nogi.
Jak leczyć zakrzepicę?
Proces leczenia trwa nawet do 10 miesięcy. Początkowe zalecenia obejmują pozycję leżącą z uniesioną kończyną oraz noszenie podkolanówek uciskowych.
Terapia prowadzona jest zazwyczaj ambulatoryjnie. Pacjent przyjmuje leki przeciwzakrzepowe (zastrzyki i tabletki), które zmniejszają gęstość krwi i chronią ścianki naczyń. Operacyjne usuwanie skrzeplin wykonuje się rzadko i tylko w zaawansowanych przypadkach.