Alzheimer to schorzenie, którego powodem jest nawarstwianie się w komórkach mózgowych chorego beta-amyloidu i białka tau, czyli dwóch typów białek. Ich obecność powoduje powstawanie tzw. blaszek starczych oraz zniekształcenia neuronów. Początkowo blokują one działanie komórek, a w późniejszym okresie są powodem ich destrukcji oraz obumierania. Skutkiem tego jest znaczny spadek aktywności życiowej, otępienie, uczucie lęku, zaniki pamięci itp.
Depresja natomiast to rodzaj zaburzeń psychicznych lub psychosomatycznych, których najczęstsze sygnały to: zły nastrój, senność, płaczliwość, zaburzenia snu lub odwrotnie nadmierna senność, oraz dolegliwości fizyczne, takie jak duszności, zawroty głowy, osłabienie. Nieleczona aż w 30 procentach ma swój finał w samobójstwie chorego.
Wczesne objawy mogą być trudne do odróżnienia nawet dla lekarzy, zwłaszcza że osoby w zaawansowanym stadium Alzheimera nie zawsze są w stanie wyrazić, co naprawdę im dolega. Badania wykazują, że aż 50 procent zapada na depresję już w pierwszych etapach zaburzeń otępiennych.
Objawy występujące przy obu schorzeniach
- Utrata zainteresowania i hobby
- Wycofanie społeczne
- Problemy z pamięcią
- Zbyt dużo lub zbyt mało snu
- Zaburzenia koncentracji
Symptomy depresji u chorych na Alzheimera
Jeśli osoba z Alzheimerem posiada choć dwa z poniższych symptomów, a okres ich trwania przekracza dwa tygodnie, można podejrzewać depresję:
- Znaczne obniżenie nastroju
- Izolacja społeczna lub wycofanie
- Wahania apetytu
- Nadmierna senność lub bezsenność
- Drażliwość
- Zmęczenie lub utrata energii
- Poczucie bezradności
- Powracające myśli o śmierci lub samobójstwie
Związek między chorobą Alzheimera a depresją
Naukowcy nie znają dokładnego związku między chorobą Alzheimera a depresją. Zmiany biologiczne spowodowane Alzheimerem mogą nasilać predyspozycje do depresji. Z drugiej strony, depresja może zwiększać ryzyko wystąpienia choroby Alzheimera i wywierać duży wpływ na jakość życia osób cierpiących na to schorzenie.
U osób z zaburzeniami otępiennymi rodzaj depresji może być nieco inny:
- Występują mniej dotkliwe objawy depresji
- Pojawiają się tzw. epizody depresji, których okres trwania nie jest długi, ale częstotliwość duża
- Zachowanie chorego stwarza pozory braku zaburzenia
Konsekwencje nieleczonej depresji
- Problemy z nawiązywaniem kontaktów międzyludzkich
- Wycofanie z życia społecznego
- Rosnące uzależnienie od opiekunów
- Ryzyko samobójstwa
Możliwości leczenia
- Farmakoterapia: leki antydepresyjne
- Ćwiczenia fizyczne, regularna aktywność może pomóc złagodzić objawy depresji
- Grupy wsparcia, aby chory nie czuł się wyobcowany
- Angażowanie osoby chorej w codzienne czynności
- Zagadki i ćwiczenia pamięci
- Wsparcie bliskich osób
Zdiagnozowanie depresji u osób z chorobą Alzheimera i wprowadzenie odpowiedniego leczenia może pomóc w łatwiejszym radzeniu sobie z chorobami oraz poprawi aktywność życiową pacjenta. Chory na depresję oraz Alzheimera musi pozostawać pod opieką doświadczonego neurologa i psychologa, ale nie można zapominać, jak ważna w leczeniu jest obecność i miłość rodziny.